♥♥♥♥♥.ShoqeriaJone.♥♥♥♥♥
Would you like to react to this message? Create an account in a few clicks or log in to continue.

E fshehta e Doruntines

Shko poshtė

E fshehta e Doruntines Empty E fshehta e Doruntines

Mesazh nga Barbi Wed Jul 08, 2009 7:27 pm

E FSHEHTA E DORUNTINЁS

Gjёja qё na nxiti t`i rikthehemi prap baladёs sё Kostandinit dhe Doruntinёs ёshtё fakti i thjeshtё qё kjo kёngё ёshtё kёnduar dhe kėndohet nё dasma nё ēastin e pёrcielljes sё vajzёs nuse kudo ku jane trojet Shqiperise –te Kosoves,-te Camerise si dhe ato –arvanitase Greqi,-arnauteTurqi , - arbereshe Itali. Kėnga tė befason me mesazhet artistike qe pervijon brenda vehtes.
Dita e dasmes ,vajza (motra ) martohet 9 male kaptuar .Jo rastёsisht 9 male larg pa njё drejtim tё pėrcaktuar ku bёhet kjo krushqi.
Duke qёnё njė kёngė qё kėndohet ngado nё vise ku jetojnё shqiptarёt[Zarё,JutbinёKroaci,Dalmaci,Mal tė Zi, Kosovė,Maqedoni, ,Shqipёri,Ēamёri,arnautёt[Stamboll,Dardanele,Izmir,Turqi],arbereshёt[Kalabri ,Siēili.Korsikё etj] apo arvanitasit[Greqi] tė shkon mendja te nje shtrirje gjeografike qė me siguri duhet tė pėrvijojė njė hapesirė tepėr te hershme , te cilen e mbulon tisi i I njė mjegullsie qė lipset tė daravitet nga dijetarė tė paanshėm.
Hamendėsojmė se: Doruntina ,Dhoqina,Gerardina,Gjeraqina Fatimja, ishte nje vashė nga Berati, nё kёmbё tё Tomorit [mal ku mbreterit e lashtёsisё vinin pёr tё paraparё fatin e tyre te Tri Fatat njё detaj qё e pёrdor edhe Shekspiri tek tragedia e Makbethit] e qё do te shkonte nuse 9 male kaptuar .Nė veri do ta gjenim deri nė Grac tė Austrisė dhe nė Hungari ku mendoj se nuk janė te rastėsishme lidhjet martesore mbretėrore shqiptare,nė lindje Varna Bullgari, ne juglindje ne Kostandinopoje (Stamboll) ,Dardanele ,Izmir(Troja ),ne jug ne Libi,Aleksandri dhe Egjipt [Misir],ne jugperendim Kartagjenė ,Korsike,nje pjese te brigje lindore te Spanjes[Katalonjė] dhe Frances[Marsejė] dhe mbyllet ky qark ne veri te Italise,ku sė lashti jetonin Etruskėt.
Pak ashume ata kufije qe Robet D”Anzheli i vlerėson si troje te Pellazgėve primat ,qė popullonin kėtė qark gjeografik ,qė kishin njė gjuhe me tė cilėn u foli Aleksandri i Madh bashkėluftėtarėve dhe me te cilen Jezukrishti u refeu apostujve dhe besimtareve te tij biblen per here te pare.
Sot e gjithe ditёn ёshtё fakt i pakudėrshtueshёm qё nё kёtё qak jetojne :shqiptar,arberesh,arvanitas ,arnaute etjnje popullsi qe pa medyshje flet tё njejte gjuhė qė betohen pėr atė diell,per ate dhe ,pėr atė bukė(politeizmi thjesht shqiptar) .Historikisht kёta kanė qėnė dhe faktori kryesor nė tė gjitha ngjarjet qė kane perjetur kjo hapsirė gjeografike qё matet me masėn 9 male nga qёndra Tomor. Biologjikisht ėshte nje hapsirё gjeografike qё lejon ruajtjen e racёs se pastėr pa mutacione ku si qёndra dhe qarku I skajshёm jane te barasvlefshem ne pėrteritjen e llojit.Edhe atehere kur bėrthama e kesaj hapsire te stėrmadhe qėllonte te shuhej siē ndodhi mё167 p k nga ushtrite e Pablio Emilit dhe 150000 njerėz u dėrguan si skllever ne Rome(Pert kete fakt Lazgushi yne porosit :-Dhe mos haroni bijte e mij se keta skllever per tri dite, ne sfilaten e Harkut te Triumfit ne Rome, mbanin mbi supe 1015 statuja te Artes sone e bukur te grabitura prej ushtareve te Pablio Emilit dhe te birit) , Skajet e kesaj popullsie rimbillnin jeten dhe qėndra prapё mirte jete ,nje dukuri qe pėrseritet sa herё qё ka ngjarje tragjike nga gotet,jermet,turqit osmanlli sllavet deri ne ngjarjet me moderne .
Edhe nė baladėn e Doruntinės shuarja tragjike e linjes se gjakut 9 vėllezėr thėrret nė kėtė provė mundėsinė e fundit ,motrėn .Nė njė agoni pa shprese njeriu mёmё e vendosur nė kufirin e jetės dhe tė vdekjes , .nё gjendjen njё ēmenduri tronditesen kёrkon fillin e jetёs.
Diten e Pashkes se Madhe , nėna shkon te zgjoje se vdekuri Kostandinin dhe i kujton amanetin e dhėnė se do ti sillte tė motrёn Doruntinёn .
Dukuria e ripėrtėritjes funksionon.Balta kthehet ne kalё,rasa ne shalё ,skeleti mbushet me muskuj Nėpėrmjet fantastikes vdekja merr trajtat e jetes.Nė pikėpamjen biogjenetike sot riperterit eshte bėrė e mundur nėpermjet klonimit tė adnsė.Nje dukuri ēuditėrisht sa jetėsore aq edhe artistike qė pranohet pamėdyshje dhe qė funksionon si me magji kostandini sjell tė motrėn ,duke mbajtur besėn

Ky ėshtė natyrisht dhe horizonti mė i shkėlqyer, sepse pervijon nje nga tiparet mė interesante tė karakterit njerėzor, mbajtja e fjalės sė dhėnė, qė njerezit e vleresojnė mė shumė si njė domosdoshmėri tė mbijetesės.
Ēdokush e ka pėrjetuar kėngėn nėn vlerėn e kėsaj ngjarjeje fantastike: atė te ringjalljes dhe e mbajtjes se besės sė dhėnė nga Kostandini.
Mendoj se ,nuk ėshtė ky i vetmi horizont artistik i kėngės. Figurat mbi te cilat kompozohen ngjarjet nė baladė janė Nėna dhe Doruntina.
Nje nėnė qė ka pirė 9 kupa helmi nė jetė, pėr 9 djemtė e saj tė rėmbyer nga vdekja qė ka pėrmasat mė tragjike nė hapsirat e mendimit. Nė keto kushte njė qėnie e brishte do tė kalonte nė ēmenduri, por nėna me stoicizem pervuan tragjizmin e saj. Ka vetėm nje dritė qė mban gjallė Doruntina, por dhe njė besė e dhėnė qė nuk e tret dheu.Jo vetėm ngushellimin por dhe zgjidhjen e gjen te e bija dhe te fjala e dhėnė qe eshte njekohesisht dhe mesazhi i pėrballimit te tragjizmit te jetės, edhe kur njeriu ėshtė i detyruar tė provojė te papėrballueshmen.
Njė gjė ėshtė e vėrtetė. Me shume se kudo gjetkė te kjo balade te bie ne sy njehsimi i kufijve te reales me irealen, tė jetės me vdekjen. I rėndesishėm ėshtė fakti se kjo ngjarje ndodh ditėn e Pashkės se Madhe, dite kur i perndrituri Krisht ngjallet prej se vdekurish.
Edhe nė kėtė rast gjenia popullore nuk le shkas dyshimi. Vdekja nė shembulltyrėn mė tė mirė pėr njeriun nuk ėshtė njė proces humbje, shperberje, por ėshtė nje cikėl natyror ku ringjallja ndodh pafundesisht.. Edhe mendesia artistike e popullit kėtė fakt e ka tė padiskutueshėm. Dialogu i nenes me te birin, Kostandinin, te Kremten e Madhe sintetizon brenda vetes tė vėrtetėn e Ditės se ringjalljes, te riperteritjes sė jetės. Por gjenia popullore nuk mistizon realitetin jetėsor. Pėr tė jeta ka kuptimin e saj tė vėrtetė. Nena nuk therret prane Kostandinin, por Doruntinen, si mundesia e fundit qe ka ne lidhjet me jeten. Te Doruntina ajo sheh shpresėn e jetės. Nė epilog tė kėgės njė gjė mbetet mister. Pse u kthye Doruntina?
A duhet tė besojmė qė ajo thirret qė tė shpėtojė nga makthi nenen, t’i shuaje asaj mallin dhe pastaj tė plasin si poce me vere nje ne prag dhe nje ne dere. Kėshtu balada do te quhej ndryshe kėnga e fisit tė shuar.
I vėrtetė ėshtė fakti qė nė baladė dy figurat nena dhe bija (Doruntina) zenė nje vend te rendėsishem. Po t’i perjashtojmė ato Kostandinit nuk do t’i duhej te bėnte atė qė bėri. Kjo ėshtė arsyeja qė na bėn tė mendojmė se kėnga kėrkon tė tėrheqe vemendjen mbi keto dy figura qė nė fund tė fundit janė dhe ruajtese kryesore tė linjės sė tamlit (qumeshtit).
Nė njė subjekt ku gjithshka ėshtė e sterrosur ėshtė arsyeshme tė kėrkohet shpresa. Dhe kėte shpresė e mbart Doruntina, qė kėtu do ta konsideronim si te vetmen zgjidhje pėr tė shpėtuar nga apokalipsi qė tė pergatit nė udhekryqet e saj historia. Ruajtje e vazhdimesise se fisit nėpėrmjet linjės sė Tamlit perbėn dhe motivin e jetės.Intuita popullore nė kėtė rast vlerėson si te barabarta dy shtyllat e vazhdimesisė sė fisit: atė tė Gjakut qė perfaqėsohet nga vėllai si figura Patriarke ne planin historik dhe atė tė Tamlit tė pėrfaqėsuar nga motra si figura qė pėr rrethana tragjike tė historisė barazvlerėsohet nė vazhdimėsinė e jetės.
Mesazhet se njeriu eshte i pamposhtur kur jeta i rezervon shanse per ta jetuar dhe rikrijimi i jetės mbėshtetet nė barazi tė vajzės dhe djalit.
Pėr mendėsine artistike shqiptare binomi motėr- vėlla , janė jo vetėm gėzimi i jetės, por kanė edhe shansin e barabartė pėr ta vazhduar atė.
Barbi
Barbi
Perparues
Perparues

Gjinia Gjinia : Female
Numri i postimeve Numri i postimeve : 11902
Vendndodhja Vendndodhja : Ne ferr
Hobi Hobi : Librat kohet e fundit
Humor Humor : o sa kom qesh
Data e rregjistrimit Data e rregjistrimit : 03/07/2009
Falenderimet Falenderimet : 121

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Mbrapsht nė krye

- Similar topics

 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi